حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
767
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
نوشتجات كرديد ؛ انشاء الله تعالى سلامت هستيد و امور بر وفق مراد است . نمىدانم بعد از ورود شما به خرمآباد ، در باب بستگان شاهزاده « 27 » چه حكم شد . از اخبار مختلفه و از حالت خودتان و ما وقع امور بنويسيد كه بىخبر نباشم . از وضع عربستان هم خوب نمىنويسند . راپرتهاى بد مىرسد . مسلما عين آن را هم به تهران راپرت مىدهند . من با هر پست تأكيدات لازمه را به سردار ارفع مىنويسم ؛ ولى عيب كار اين است كه اين دو نفر نايب الحكومهء شوشتر و دزفول هم وجودشان خيلى بىمصرف است . اگرچه سردار ارفع بعد از آن انقلاب شوشتر ، كاغذى كه نوشته است اطمينان داده ، ولى اطمينان كامل نمىتوان حاصل كرد . عاقبت كار اين شورش و نتيجهء آن ، منجر به مهاجرت جناب حاجى شيخ عبد الصمد شده است . به اولاد شيخ و پسرهاى اسد الله خان كه منشاء فساد و هرزگى هستند ، ابدا صدمهاى وارد نيامده است . وضع فارس هم مىدانيد كه در اين انقلابات و تغيير حكام چه بوده است و چه اندازه زحمت دارد تا صورت نظم حقيقى حاصل كند ؛ ولى به حمد لله آثار خوبى هست . عمل قشقائى و اختلاف ما بين صولت الدوله ايلخانى با برادرها و محمد حسن خان كشكولى و حمايت كريم خان بوير احمدى از مخالفين ايلخانى بود كه يك جنگى هم ميانهء آنها اتفاق افتاد ؛ ولى من معين الاسلام بهبهانى و حاجى ميرزا عبد الله خان را كه راه مخصوص با كريم خان داشتند ، با جعفر قليخان امير پنجهء فوج فريدنى به عجله فرستادم . بعد هم ميرزا فرج الله خان صاحب ديوان را كه حضرت اشرف از تهران توسط كرده فرستاده بودند ، همان دو روزه وارد شد ؛ به مناسبت اتحادى كه با ايلخانى داشت ، معجل روانه نمودم ، توپ و سرباز هم براى او فرستادم . اين اقدامات جلوگيرى كرد . چهار پنج روز است نوشتجات خوب مىرسد . ايلخانى اخوان خود را اطمينان داده است . محمد حسن خان كشكولى هم طايفهء خود را همين دو روزه حركت داده خواهد رفت . انشاء الله ما بين آنها هم صورت اصلاح حاصل مىكند كه ديگر دست از افساد و خونريزى بردارند . به كريم خان هم تأكيد كردهام برود به طرف بهبهان . انشاء الله از اين مسئله خيال من فى الجمله آسوده است . اميدوارم ساير اعمال هم رفتهرفته روى به اصلاح بردارد .
--> ( 27 ) - مقصود ابو الفتح ميرزا سالار الدوله است . ميرزا محمد على خان فريد الملك همدانى در خاطرات خود ، مىنويسد : « . . . دوشنبه 4 جمادى الاخر 1325 . . . شاهزاده سالار الدوله را كه در لرستان ياغى شده بود و ادعاى سلطنت مىكرد ، شاهزاده سيف الدوله اين دو روزه به تهران آورده در منزل شهرى اتابك اعظم ميرزا على اصغر خان ورود دادهاند تا چه حكم در حق شاهزاده بشود . . . سهشنبه 10 رجب 1325 . . . شاهزاده سالار الدوله را هم از منزل شهرى حضرت اتابك به باغ دولتى مشهور به عشرتآباد برده در آنجا محبوسا بماند و اعليحضرت از تقصيرشان گذشتند . » ر . ك : خاطرات فريد : 277 - 275